جراحی ریشه دندان چیست
التهاب و چرکی شدن ریشه دندان نتیجه جمع شدن باکتری ها در کانال عصبی و انتهای ریشه دندان بوده و این امر به نوبه خود باعث به وجود آمدن کیست، ورم، درد شدید و چرک کردن بافت عصبی می شود. همچنین از آن جایی که فرآورده های سمی باکتری ها از طریق گردش خون در ارگان های مختلف بدن پخش می شوند؛ سیستم دفاعی بدن تضعیف شده و در نتیجه زمینه آسیب رسانی به اعضای مهم بدن مانند قلب و کلیه را آسان ترمی کند.پس کاملا منطقی به نظر می رسد که التهاب دندان را جدی گرفته و آن را هر چه زودتر از بین ببریم. یکی از روش های مورد استفاده برای مقابله با این موضوع جراحی ریشه دندان می باشد. برای توضیح بیشتر متن زیر را تا انتها بخوانید.
در بیشتر مواقع کشیدن دندانی که موجب این ناراحتی شده الزامی ندارد بلکه می توان آن را با درمان ویژه نگه داشت . درمان ریشه یا عصب کشی اغلب می تواند یک عمر دوام بیاورد ولی گاهی این درمان سنتی به تنهایی کفایت نکرده و یا ممکن است یک انتخاب درمانی مناسب نباشد. در این صورت اندودنتیست شما ممکن است جراحی ریشه دندان را برای حفظ دندانتان پیشنهاد دهد. شایعترین جراحی انتهای ریشه دندان، اپیکواکتومی نامیده می شود.
در این روش درمانی، عفونت یا آبسه با قطع انتهای ریشه دندان، یعنی همان جایی که باکتری ها ممکن است داخل کانال های باریک آن مخفی شده باشند، درمان می شود. جراحی ریشه دندان یک پروسه پیشرفته میکروسکوپی است که توسط متخصصین دندانپزشکی ( اندودونتيست ها ) انجام می شود. این متخصصین آموزش های پیشرفته ای در زمینه جراحی دیده اند و از تکنولوژی های روز، نظیر میکروسکوپ مخصوص، وسایل اولتراسونیک و تصویر برداری سه بعدی کمک می گیرند تا شما را راحت تر، سریعتر و ایمن تر درمان کنند.
جراحی آپیکواکتومی
جراحی پری‌آپیکال (جراحی انتهای ریشهٔ دندان) یا جراحی آپیکواکتومی که به طور مختصر آپیکو نامیده می شود ازجمله درمان‌هایی است که در موارد زیادی می‌تواند یک دندان را از خطر کشیده شدن نجات دهد، جراحی آپیکو زیرمجموعه‌ای از جراحی‌های اندودنتیک (درمان ریشه) است که شامل جراحی‌های تصحیحی ریشه هم می‌شود. نام صحیح تر این جراحی، جراحی رتروگرید است چرا که به جای تاج دندان از مسیر عکس، یعنی خود ریشه ، درمان با جراحی صورت می‌گیرد.
اما ایمپلنت یا جراحی آپیکو، کدام مناسب تر است؟
سؤالی که ممکن است به ذهن برسد این است که وقتی کار یک دندان به جراحی ریشه می‌رسد، آیا کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت بهتر نیست؟ در بیشتر موارد پاسخ این سؤال بله است چراکه درمجموع موفقیت آماری ایمپلنت از جراحی رتروگرید بیشتر است. ولی مواردی هم وجود دارد که با یک جراحی آپیکو می‌توان دندان یا دندان‌هایی را از خطر کشیده شدن نجات داد و یا در شرایطی که امکان ایمپلنت ،به هر دلیلی، وجود ندارد یا نتیجهٔ جراحی ایمپلنت قابل پیش‌بینی نیست، ممکن است جراحی آپیکو گزینهٔ مطلوبی باشد.
جراحی آپیکو برای چه دندان‌هایی انجام می‌شود؟
بیشتر موارد جراحی ریشه دندان برای دندان هایی انجام می‌شود که درمان ریشه (عصب‌کشی) برایشان انجام‌شده است و حتی تکرار آن به دلایل مختلف موفقیت‌آمیز نبوده است؛ بنابراین در اکثر موارد قدم اولیه و قبل از جراحی آپیکو، انجام شدن عصب کشی یا درمان مجدد ریشه به روش عادی (بدون جراحی) است. اما در موارد زیر جراحی ریشه دندان توصیه می شود:
- مشکلات آناتومیک: کلسیفیکاسیون، انسداد یا خمیدگی ریشه ای که مانع دبریدمان کامل و پرکردن کانال ریشه می‌شود. (اما با وجود اینکه ممکن است نتیجه کار اندکی نامعلوم باشد، باز هم درمان مجدد ریشه بر جراحی ارجحیت دارد.)
- ملاحظات ترمیمی دندان : تهیه حفره دسترسی از روی روکش دندان ممکن است بسیار دشوار بوده و گیر روکش را به خطر انداخته یا باعث پرفوریشن ریشه شود.
- دندان‌های روکش شده‌ای که دارای post & core هستند با خطر شکستن ریشه حین درآوردن پست مواجه‌اند. در این موارد جراحی اپیکال دندان توصیه می‌شود.
- خطاهای حین کار: ایجاد لج، شکستن دندان یا پرفوریشن ریشه می‌تواند منجر به شکست درمان شود. تصحیح با جراحی در این موارد لازم است.
- ضایعات بزرگ بهبود نیافته پس از درمان ریشه
اما در چه مواردی جراحی ریشه دندان اپیکو توصیه نمی شود:
- زمانی که درمان ریشه مجدد دندان (ری اندو) امکان‌پذیر است.
- ملاحظات اناتومیک: وجود عروق و اعصاب یا ساختمان‌های استخوانی مانند ریج مایل خارجی یا احتمال باز شدن سینوس ماگزیلا.
- زمانی که اندازه طول تاج نسبت به ریشه کم باشد .
- مشکلات سیستمیک بیمار و اینکه ایمنی بیمار ضعیف باشد،زیرا این یک روش تهاجمی بوده و احتمال عفونت در این افراد بسیار بالا می باشد.
جراحی آپیکو را چه پزشکانی انجام می‌دهند؟
جراحی آپیکو از مواردی نیست که دندان‌پزشکان در دورهٔ عمومی به‌صورت عملی برای انجام آن آموزش ببینند. این درمان به‌صورت تخصصی توسط متخصصان درمان ریشه انجام می‌شود. جراحان فک و صورت هم برای انجام این دست جراحی‌ها آموزش می‌بینند. بعضی از جراحان لثه هم ممکن است که مبادرت به انجام چنین جراحی‌هایی بکنند.
جراحی اپیکو چگونه انجام می شود؟
در یک جراحی ریشه دندان معمول، اندودنتیست با بکارگیری میکروسکوپی مخصوص جهت جراحی میکروسکوپیک، نسج لثه مجاور دندان را باز می کند تا به استخوان زیرین و هر گونه عفونت دقیق تر نگاه کند. بافت متورم یا عفونی به همراه انتهای ریشه تشخیص داده شده و خارج می گردد تا در صورت لزوم به آزمایشگاه پاتولوژی جهت بررسی نمونه ارسال گردد. اندودنتیست از ابزار اولتراسونیک مخصوصی برای ایجاد فضا در انتهای ریشه کمک می گیرد وسپس ترمیم کوچکی داخل آن می گذارد تا انتهای کانال را سیل کند. در پایان هم فلپ ها سر جای خود گذاشته شده و بخیه می گردد تا به التیام نسج کمک کند.
در طول زمان استخوان می تواند در امتداد انتهای ریشه ترمیم پیدا کند. لازم به ذکر است که در بعضی از این جراحی‌ها ممکن است نیاز به قرارگیری استخوان مصنوعی یا روش‌های پیشرفته‌تر بازسازی استخوان وجود داشته باشد. در آخر بافت‌ها سرجای خود برگردانده شده و بخیه زده می‌شود.
بعد از جراحی ریشه دندان چه مواردی را باید رعایت کرد؟
بعد از جراحی‌های رتروگرید (آپیکو)، تقریباً بیشتر ملاحظات شبیه به اقدامات پس از کشیدن دندان یا جراحی خارج کردن دندان است.این اقدامات شامل پرهیز از غذاهای گرم یا سفت، مصرف مایعات خنک، تمیز نگه‌داشتن موضع زخم با شست‌وشو و … می‌شود. در هفتهٔ اول معاینهٔ محل جراحی توسط دندان‌پزشک و برداشتن بخیه‌ها در صورت نیاز صورت می‌گیرد و در ماه‌های بعد نیاز به بررسی روند بهبود با استفاده از رادیوگرافی وجود دارد.توصیه می شود جهت بهبود نتیجه کار، بیمار به صورت مرتب ویزیت شود.
مرکز تخصصی دندانپزشکی کامفی
مرکز تخصصی دندانپزشکی کامفی با حضور متخصصی دندانپزشکی و با استفاده از شیوه ها و متد های به روز دنیا به شکلی که خدمات در بالاترین سطح کیفیت به متقاضیان گرامی ارائه شود آماده خدمت رسانی و نوبت دهی به شماست، برای معاینه رایگان می توانید همین الان با شماره های ما در تماس باشید
دکتر مصطفی میرشاه پناه متخصص دندانپزشکی درمان ریشه
